Ալբերտ Մորավիա (2-րդ մաս)

Մի օր Ծով Ա. Ցուլը Ա. Ֆրիկացի անունով մի սևամորթի տեսավ, որն իր կնոջ հետ նավակում նստած Օձ Ա. Ձկան համար երգ էր երգում: Օձ Ա. Ձուկը բերանը բաց լսում էր:
Օձ Ա. Ձուկ,
 Օձ Ա. Ձուկ,
Չկա քեզ պես Սիրուն ձուկ:
 Օձ Ա. Ձուկն այդ երգով հրապուրված՝ մի պահ մոտացել էր, որ Արևադարձ կոչվող երկրում մի բան ասում են,

Continue reading →

Ձյո՛ւն, փափո՛ւկ ձյուն,սպիտա՛կ ձյուն,
Զգո՛ւյշ իջի՛ր աշխարհին,
Ծաղիկները մտել են քուն,
Հողն է նրանց անկողին:

Հանդա՜րտ, կամա՜ց իջի՛ր այնպես՝
Ծաղիկները չարթնանան,
Ծածկի՛ր նրանց քնքուշ ու հեզ,
Զգո՜ւյշ, զգո՜ւյշ անսահման:

Ձյո՛ւն, փափո՛ւկ ձյուն, սպիտա՛կ ձյուն,
 Հանգի՜ստ, խաղա՛ղ իջի՛ր վար,
Ծաղիկները մտել են քուն,
Ծաղիկները ցրտահար:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բանաստեղծության կրկնվող տողերը նշի՛ր:

Ձյո՛ւն, փափո՛ւկ ձյուն,սպիտա՛կ ձյուն,
Ծաղիկները մտել են քուն,

• Ի՞նչն էր ծաղիկներ անկողինը:

Հողն է նրանց անկողին:

• Ինչպե՞ս պետք է ձյունը ծածկի ծաղիկներին: Նշի՛ր այդ տողերը:

Ծածկի՛ր նրանց քնքուշ ու հեզ,
Զգո՜ւյշ, զգո՜ւյշ անսահման:

• Ձյան մասին հանելուկ հորինի՛ր:

Այն  ի՞նչն է,  այն  ի՞նչն  է  թափվում   է  երկնքից, 

ծածկում   հողը    սպիտակ գորգով:

• Պատկերացրո՛ւ՝ հանդիպել ես մեկին, ով չգիտի, թե ինչ է ձյունը: Պատմի՛ր նրան ձյան մասին: Պատմի՛ր ծաղիկների մասին:

ձյունը  սպիտակ  փաթիլներով թափվում  է  երկնքից:

Հողի տակ քնած ծաղիկներին ձյունը  քնշությամբ  ծածկում  է  իր  սպիտակ    գորգով:

• Նոր վերնագիր մտածի՛ր բանաստեղծության համար։

Ծաղիկները ձմռան:

                          Հեքիաթ փշատերև ծառի մասին Անտառի մի խորհդավոր բացատում ապրում էր մի փշատերև ծառ: Անտառի ծառերից ոչ մեկը նրա հետ ընկերություն չէին անում: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ… Բայց երբ եկավ աշունը, նրանց տերևները թափվեցին, իսկ առաջին ձյան հետ նրանք մերկացան ու տխուր լռեցին: Միայն փոքրիկ փշատերևն էր, որ կանաչ ու դալար կանգնած էր մնացել… Շուտով Նոր տարի էր… Անտառի բնակիչները պատրաստվում էին Նոր տարվան…Նրանք ուզում էին շատ գեղեցիկ դիմավորել Ձմեռ Պապիկին և որոշում են զարդարել փշատերևին։ Ամեն մեկը տարբեր բաներ է բերում. սկյուռիկը բերում է ընկույզ և կաղին, ոզնին՝ չորացրած սնկեր, իսկ նապաստակը իր մայրիկից խնդրում է փոքրիկ գազարներ։ Շատ շուտով տոնածառը շքեղ տեսք է ստանում, գազանիկներն ուրախանում են, իսկ փշատերևը հուզված նայում է շուրջը։ Նա երջանիկ էր, սակայն զգում էր, որ բոլոր ծառերը տխուր են։ Գիշերը, երբ բոլոր գազանիկները պառկում են քնելու, նա բվին խնդրում է, որ իր խաղալիքների կեսը տանի և կախի մյուս ծառերի ճյուղերից։ Հաջորդ օրը երբ, Ձմեռ Պապը գալիս է անտառ, տեսնում է, որ բոլոր ծառերը գեղեցիկ զարդարված են։ Նա զարմացած հարցնում է. «Իսկ ո՞վ է զարդարել անտառի մյուս ծառերը»: Փշատերևը համեստորեն լռում էր: Այդ ժամանակ բուն որոշեց ամեն ինչ պատմել Ձմեռ պապիկին: Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»: Հնչեցին Նոր տարվա զանգերը, երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները, փաթիլփաթիլ ձյուն եկավ, և անտառի բոլոր բնակինչներն ու ծառերը Ձմեռ պապի հետ դիմավորեցին Նոր տարին: Նրանք հասկացան, որ անտառում բոլորն էլ կարևոր են, որ պետք է սիրով ապրեն անտառում, որ ոչ մեկն անտառում չպետք է «քիթը վեր ցցի»… Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր նշված բառերը:
2. խորհրդավոր բացադ- գաղտնիքներ, նահասկանալի, հեքիաթաին
3. բացադ- անտառի մեջ ծառերից ազատ, բաց տարածություն
4. բուրմունքով- բույր հոտ, անուշահոտ
5. զգեստ- հաքուստ
6. սոսափել- շշնջալ, փսփսալ,
7. պառծենալ- գլուխ գովալ
8. շքեղ- շատ գեղեցիկ, հիասքանչ

2. Բարդ բառերը գունավորի՛ր կարմիրով:
3. Ի՞նչ էր կատարվում գարնանը մյուս ծառերի հետ: Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:

: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ…

4. Բնութագրի՛ր փշատերևին:

Փշատերևը կանաչ և դալար փոքրիկ ծառ էր: Նա շատ լավն  էր: Նույնիսկ ձմռանը մնացել էր  կանաչ: Նա շատ համեստ էր և բարի:

5. Ե՞րբ տխրեցին մյուս ծառերը:

Երբ աշնանը նրանց տերևները թափվեցին և նրանք մերկացան:

6. Ի՞նչ է խնդրում փշատերևը բվին:

Գիշերը երբ գազանները քնում են, փշատերևը բվին խնդրում է որ իր խաղալիքների կեսը կախի մյուս ծառերի վրա

7. Երբ Ձմեռ պապն իմացավ փշատերևի գեղեցիկ արարքի մասին, ի՞նչ ասաց: Նշի՛ր Ձմեռ պապի խոսքը:

Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»:

8. Համառոտի՛ր նախադասությունները՝թողնելով միայն ի՞նչ և ի՞նչ է անում հարցերին պատասխանող բառերը:

Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին: Ծառերը բողբոջում էին: Փոքրիկ փշատերևը կանաչ ու դալար կանգնած էր: Փշատերևը կանգնած էր: Գիշերային երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները: Աստղիկները վառվեցին 9. Շարունակի՛ր ըստ օրինակի. Օրինակ՝ զարմանք-զարմանալ Ուրախ – ուրախանալ Տխուր – տխրել Բողբոջ – բողբոջել Կանաչ – կանաչել Չոր – չորանալ

10. Տրված պարզ բառերից կազմի՛ր բարդ բառեր: Տերև, ծաղիկ, ծառ, թերթիկ, փուշ, տոն

Փշատերև, ծաղկաթեթրկ, տոնածառ 11. Տրված բառերն ու ածանցները միացնելով կազմի՛ր ածանցավոր բառեր: Օրինակ փոքր + իկ = փոքրիկ Ա. Փուշ, ուրախ, խորհուրդ Բ. Ություն, իկ, ավոր Փշիկ,ուրախություն, խորհրդավոր

12. Լրացրո՛ւ բաց թողնված սյունակները.

Եզակի/մեկ/	Հոգնակի/շատ/
անտառ	անտառներ
ծառ	ծառեր
փշիկ	փշիկներ
նապաստակ	Նապաստակներ
գազան	գազանիկներ
սկյուռ	սկյուռիկներ

13. Լրացրո՛ւ աղյուսակը՝ տրված բառերը տեղափոխելով համապատասխան սյունակում.

Անտառ, նայում է, տոնածառ, խորհրդավոր, բողբոջում էին, թափվում են, դալար, զարդարում էին, փշատերև, պատրաստվում էին, կանաչ, կաղին, գեղեցիկ, ընկույզ, հարցնում է, գիշեր, սկյուռ, փաթիլ, փոքրիկ, զարդարված է, տխուր

ի՞նչ	Ինչպիսի՞	ի՞նչ անել, ի՞նչ լինել
անտառ	խորհրդավոր	նայում է
տոնածառ	դալար	թողբոջում էին
փշատերև	կանաչ	թափվում են
կաղին	գեղեցիկ	զարդարում էին
ընկույզ	փոքրիկ	պատրաստվում էին
գիշեր	տխուր	հարցնում է
սկյուռ,  փաթիլ		զարդարված է

Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE
/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Обычная таблица”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:8.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:107%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:”Calibri”,”sans-serif”; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;} table.MsoTableGrid {mso-style-name:”Сетка таблицы”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-priority:39; mso-style-unhide:no; border:solid windowtext 1.0pt; mso-border-alt:solid windowtext .5pt; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-border-insideh:.5pt solid windowtext; mso-border-insidev:.5pt solid windowtext; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:”Calibri”,”sans-serif”; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-ansi-language:EN-US; mso-fareast-language:EN-US;}

                          Հեքիաթ փշատերև ծառի մասին

 Անտառի մի խորհդավոր բացատում ապրում էր մի փշատերև ծառ: Անտառի ծառերից ոչ մեկը նրա հետ ընկերություն չէին անում: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ… Բայց երբ եկավ աշունը, նրանց տերևները թափվեցին, իսկ առաջին ձյան հետ նրանք մերկացան ու տխուր լռեցին: Միայն փոքրիկ փշատերևն էր, որ կանաչ ու դալար կանգնած էր մնացել… Շուտով Նոր տարի էր… Անտառի բնակիչները պատրաստվում էին Նոր տարվան…Նրանք ուզում էին շատ գեղեցիկ դիմավորել Ձմեռ Պապիկին և որոշում են զարդարել փշատերևին։ Ամեն մեկը տարբեր բաներ է բերում. սկյուռիկը բերում է ընկույզ և կաղին, ոզնին՝ չորացրած սնկեր, իսկ նապաստակը իր մայրիկից խնդրում է փոքրիկ գազարներ։ Շատ շուտով տոնածառը շքեղ տեսք է ստանում, գազանիկներն ուրախանում են, իսկ փշատերևը հուզված նայում է շուրջը։ Նա երջանիկ էր, սակայն զգում էր, որ բոլոր ծառերը տխուր են։ Գիշերը, երբ բոլոր գազանիկները պառկում են քնելու, նա բվին խնդրում է, որ իր խաղալիքների կեսը տանի և կախի մյուս ծառերի ճյուղերից։ Հաջորդ օրը երբ, Ձմեռ Պապը գալիս է անտառ, տեսնում է, որ բոլոր ծառերը գեղեցիկ զարդարված են։ Նա զարմացած հարցնում է. «Իսկ ո՞վ է զարդարել անտառի մյուս ծառերը»: Փշատերևը համեստորեն լռում էր: Այդ ժամանակ բուն որոշեց ամեն ինչ պատմել Ձմեռ պապիկին: Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»: Հնչեցին Նոր տարվա զանգերը, երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները, փաթիլփաթիլ ձյուն եկավ, և անտառի բոլոր բնակինչներն ու ծառերը Ձմեռ պապի հետ դիմավորեցին Նոր տարին: Նրանք հասկացան, որ անտառում բոլորն էլ կարևոր են, որ պետք է սիրով ապրեն անտառում, որ ոչ մեկն անտառում չպետք է «քիթը վեր ցցի»…

 

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր նշված բառերը:

2.      խորհրդավոր բացադ– գաղտնիքներ, նահասկանալի, հեքիաթաին

3.      բացադ- անտառի մեջ ծառերից ազատ, բաց տարածություն

4.      բուրմունքով- բույր հոտ, անուշահոտ

5.      զգեստ- հաքուստ

6.      սոսափել- շշնջալ, փսփսալ,

7.      պառծենալ- գլուխ գովալ

8.      շքեղ- շատ գեղեցիկ, հիասքանչ

 

2. Բարդ բառերը գունավորի՛ր կարմիրով:

3. Ի՞նչ էր կատարվում գարնանը մյուս ծառերի հետ: Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:

: Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին, տերևակալում, զարդարվում ծաղկաթերթերով, մեկը մյուսին զարմացնում իրենց ծաղիկների բուրմունքով, իսկ փոքրիկ փշատերևը զարմացած նայում էր, թե ինչպես էին բոլոր ծառերը պես-պես զգեստներ հագնում, սոսափում ու պարծենում իրենց գեղեցկությամբ…

4. Բնութագրի՛ր փշատերևին:

Փշատերևը կանաչ և դալար փոքրիկ ծառ էր:

Նա շատ լավն  էր: Նույնիսկ ձմռանը մնացել էր  կանաչ: Նա շատ համեստ էր և բարի:

 5. Ե՞րբ տխրեցին մյուս ծառերը:

Երբ աշնանը նրանց տերևները թափվեցին և նրանք մերկացան:

6. Ի՞նչ է խնդրում փշատերևը բվին:

Գիշերը երբ գազանները քնում են, փշատերևը բվին խնդրում է որ իր խաղալիքների կեսը կախի մյուս ծառերի վրա

 7. Երբ Ձմեռ պապն իմացավ փշատերևի գեղեցիկ արարքի մասին, ի՞նչ ասաց: Նշի՛ր Ձմեռ պապի խոսքը:

Ձմեռ պապը շոյեց փշատերևի դալար փշիկները և ուրախացած բացականչեց. «Այսօրվանից քեզ կկոչենք տոնածառ: Դու բոլորին տոն ես պարգևել: Դու աշխարհի ամենաբարի ծառն ես»:

 8. Համառոտի՛ր նախադասությունները՝թողնելով միայն ի՞նչ և ի՞նչ է անում հարցերին պատասխանող բառերը:

Գարնանը բոլոր ծառերը բողբոջում էին:  

Ծառերը բողբոջում էին: Փոքրիկ փշատերևը կանաչ ու դալար կանգնած էր:

Փշատերևը կանգնած էր: Գիշերային երկնքում վառվեցին ամանորյա աստղիկները:

Աստղիկները վառվեցին 9. Շարունակի՛ր ըստ օրինակի. Օրինակ՝ զարմանք-զարմանալ Ուրախ – ուրախանալ Տխուր – տխրել Բողբոջ – բողբոջել Կանաչ – կանաչել Չոր – չորանալ

10. Տրված պարզ բառերից կազմի՛ր բարդ բառեր:  Տերև, ծաղիկ, ծառ, թերթիկ, փուշ, տոն

Փշատերև, ծաղկաթեթրկ, տոնածառ 11. Տրված բառերն ու ածանցները միացնելով կազմի՛ր ածանցավոր բառեր: Օրինակ փոքր + իկ = փոքրիկ

 Ա. Փուշ, ուրախ, խորհուրդ

 Բ. Ություն, իկ, ավոր

Փշիկ,ուրախություն, խորհրդավոր

12. Լրացրո՛ւ բաց թողնված սյունակները.

Եզակի/մեկ/	Հոգնակի/շատ/
անտառ	անտառներ
ծառ	ծառեր
փշիկ	փշիկներ
նապաստակ	Նապաստակներ
գազան	գազանիկներ
սկյուռ	սկյուռիկներ

 

 13. Լրացրո՛ւ աղյուսակը՝ տրված բառերը տեղափոխելով համապատասխան սյունակում.

 Անտառ, նայում է, տոնածառ, խորհրդավոր, բողբոջում էին, թափվում են, դալար, զարդարում էին, փշատերև, պատրաստվում էին, կանաչ, կաղին, գեղեցիկ, ընկույզ, հարցնում է, գիշեր, սկյուռ, փաթիլ, փոքրիկ, զարդարված է, տխուր

 

ի՞նչ	Ինչպիսի՞	ի՞նչ անել, ի՞նչ լինել
անտառ	խորհրդավոր	նայում է
տոնածառ	դալար	թողբոջում էին
փշատերև	կանաչ	թափվում են
կաղին	գեղեցիկ	զարդարում էին
ընկույզ	փոքրիկ	պատրաստվում էին
գիշեր	տխուր	հարցնում է
սկյուռ,  փաթիլ		զարդարված է